Spadkobierca jako osoba uprawniona do odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości

Czy o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości może ubiegać się wyłącznie osoba, która została wywłaszczona? Wbrew pozorom nie jest to pytanie wyłącznie teoretyczne. Jasnym jest bowiem, że o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości może się ubiegać osoba, która została wywłaszczona. Jednak praktyka urzędnicza zna przypadki, w których odmawia się ustalenia odszkodowania na rzecz spadkobierców wywłaszczonego. Tymczasem liczne orzeczenia sądowe, na skutek których uchylane są takie wadliwe decyzje, nie pozostawiają w tej materii najmniejszych złudzeń. O odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości mogą ubiegać się również następcy prawni osoby wywłaszczonej, czyli jej spadkobiercy.

Pomimo, tego że mogłoby się wydawać że mówimy o ugruntowanym orzecznictwie sądowym w tym zakresie, które to orzeczenia nie są zwykle kwestionowane, niestety nadal niektóre urzędy błędnie intepretują przepisy i odmawiają ustalenia odszkodowania na rzecz spadkobierców wywłaszczonego – co jest po myśli podmiotów zobowiązanych do wypłaty odszkodowania, czyli właściwych jednostek samorządu terytorialnego (najczęściej gminy) oraz Skarbu Państwa.

Taka praktyka organów stanowi oczywiste naruszenie jednej z podstawowych zasad prawnych, czyli zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej zgodnie z którą „organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym”.

Kwestie o których mowa, w praktyce nabierają szczególnego znaczenia. Wynika to z faktu, że niestety, zwykle spadkobiercy nie posiadają wiedzy o tym, że w skład spadku po zmarłym wchodzą również roszczenia o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości. Najczęściej dotyczy to sytuacji, w której do wywłaszczenia doszło kilkadziesiąt lat wcześniej np. na skutek decyzji podziałowej wójta, a co za tym idzie z inicjatywy ówczesnego właściciela, a postępowanie o odszkodowanie od tego czasu nie zostało jeszcze wszczęte.

Okazję do tego, aby przekonać się o słuszności powyższej tezy a tym samym o naszej skuteczności, mieli również nasi Klienci, m.in. Pan Michał i Pan Ryszard, którzy otrzymali odszkodowanie jako spadkobiercy osoby wywłaszczonej. W przykładowej sprawie o której mowa, do wywłaszczenia doszło w 1991 roku, kiedy właścicielem nieruchomości była osoba z najbliższej rodziny obu Panów, którzy – zgodnie z prawomocnym postanowieniem Sądu – zostali prawowitymi spadkobiercami tej osoby, a tym samym uprawnionymi do odszkodowania, które wcześniej przysługiwało zmarłej. Warto przy tym dodać, że do wypłaty odszkodowania doszło zaledwie po niespełna 1,5 roku od momentu nawiązania z nami współpracy – pomimo tego, że zobowiązana do wypłaty gmina, począwszy od 1991 roku konsekwentnie uchylała się od obowiązku wypłaty odszkodowania, podobnie zresztą jak w innych podobnych przypadkach.