zasady wykupu tzw. „resztówki” – część II

W nawiązaniu do wcześniejszego wpisu poświęconemu zagadnieniu tzw. ”resztówki”, dzisiejszy artykuł będzie odpowiedzią na kolejne bardzo istotne pytanie, czyli pytanie o to, kto jest zobowiązany do wykupu „resztówki”.

Zgodnie z treścią znanego już Państwu art. 13 ust. 3 specustawy drogowej podmiotem zobowiązanym do wykupu „resztówki” jest Skarb Państwa albo jednostka samorządu terytorialnego, w imieniu których działa właściwy zarządca drogi. Przez właściwego zarządcę drogi, zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych, należy rozumieć Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w zakresie dróg krajowych, zarząd województwa w zakresie dróg wojewódzkich, zarząd powiatu w zakresie dróg powiatowych, wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w zakresie dróg gminnych.

Należy przy tym pamiętać, iż w przypadku autostrad GDDKiA jest zarządcą autostrady wybudowanej na zasadach określonych w ustawie jedynie do czasu przekazania jej, w drodze porozumienia, spółce, z którą zawarto umowę o budowę i eksploatację albo wyłącznie eksploatację autostrady. Po przekazaniu autostrady do eksploatacji GDDKiA przysługują jedynie niektóre zadania zarządcy drogi. W kontekście poruszonego problemu „resztówki” należy wskazać, że po przekazaniu autostrady do eksploatacji GDDKiA nadal pozostaje uprawniony do „nabywania nieruchomości pod pasy drogowe dróg publicznych i gospodarowanie nimi w ramach posiadanego prawa do tych nieruchomości”. Z kolei spółka, której przekazano autostradę do eksploatacji uprawniona jest do „nabywania nieruchomości innych niż ww. na potrzeby zarządzania drogami i gospodarowanie nimi w ramach posiadanego do nich prawa”. Różnica jest zatem bardzo istotna. Z cytowanych wyżej przepisów ustawy wynika, że GDDKiA zachowuje uprawnienia zarządcy drogi do nabywania nieruchomości „pod pasy drogowe”, zaś uprawnienia zarządcy drogi do nabywania ”innych” nieruchomości przysługują spółce, której przekazano autostradę do eksploatacji. Od okoliczności konkretnego przypadku będzie zależało zatem czy negocjacje i ewentualnie dalsze działania w sprawie „resztówki” osoba ubiegająca się o jej wykup, powinna kierować wobec GDDKiA czy też ww. spółki. Decydującą okolicznością będzie to, czy „resztówka” ma zostać przejęta pod pas drogowy czy też nie. Mając na uwadze fakt, iż w praktyce nieruchomości niezbędne do realizacji inwestycji drogowej, czyli do zajęcia pod pas drogowy są przedmiotem wcześniejszego postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (postępowania wywłaszczeniowego), po oddaniu inwestycji do eksploatacji, część nieruchomości stanowiąca „resztówkę” zwykle nie jest już niezbędna do przejęcia pod pas drogowy. W takim przypadku, podmiotem reprezentującym Skarb Państwa będzie spółka, nie GDDKiA

Niezależnie od powyższego należy także pamiętać, że zarządzanie drogami publicznymi (niezależnie od kategorii) może być przekazywane między zarządcami w drodze porozumienia, regulującego w szczególności wzajemne rozliczenia finansowe a poza ww. podmiotami zadania zarządcy mogę także pełnić inne podmioty, np. zarząd związku metropolitalnego.

Zwykle, zarządcy o których mowa, powołują specjalne jednostki budżetowe, które wykonują w ich imieniu zadania zarządcy dróg w zakresie planowania, budowy, modernizacji, utrzymania i ochrony dróg, np. Zarządy Dróg Wojewódzkich oraz Zarządy Dróg Powiatowych, odpowiednio, w zakresie dróg wojewódzkich oraz powiatowych.

Podsumowując, choć do przeniesienia własności nieruchomości („resztówki”) dojdzie zawsze na rzecz Skarbu Państwa albo właściwej jednostki samorządu terytorialnego, to wszystkie działania w tym zakresie powinny być podejmowane w stosunku do odpowiedniego zarządcy drogi.